Verbouwen zonder vergunning in Vlaanderen: architect inschakelen blijft verplicht voor bepaalde werken
Sinds 1 maart 2026 zijn bepaalde kleine verbouwingen in Vlaanderen vergunningvrij. Voor werken aan gemeenschappelijke delen van een VME blijft de architect echter verplicht wanneer de structuur of het volume van het gebouw wordt gewijzigd. Lees welke werken vergunningvrij zijn en wanneer een architect vereist is.
Wat verandert er aan de vergunningsplicht voor verbouwingen?
Sinds 1 maart 2026 gelden in Vlaanderen vereenvoudigde regels voor de vergunningsplicht bij verbouwingen. De Vlaamse Regering heeft een ruimere categorie van kleine en middelgrote ingrepen vrijgesteld van de stedenbouwkundige vergunning. Hieronder vallen onder meer bepaalde binnenverbouwingen, het plaatsen van dakramen zonder volumevergroting en de vervanging van technische installaties binnen bestaande aansluitingspunten.
Ondanks de versoepeling blijft de inschakeling van een architect verplicht voor werken waarbij de draagstructuur, het volume of de bestemming van het gebouw wordt gewijzigd. Dit geldt ook voor werken aan gemeenschappelijke delen van een VME, zoals het vervangen van een liftschacht, het aanpassen van de trappenhal of het wijzigen van de gevelbekleding. Een architect zorgt voor de technische conformiteit en is verantwoordelijk voor de werfopvolging.
Hoe gaat een VME te werk bij geplande verbouwingen?
De syndicus legt elk gepland werk in de gemeenschappelijke delen voor aan een architect of bouwadviseur om te bepalen of een vergunning en architectenopdracht noodzakelijk zijn. Vergunningvrije werken kunnen toch meldingsplichtig zijn: via het Omgevingsloket kan snel worden nagegaan of een melding volstaat of toch een volledige vergunningsprocedure nodig is.
Plan dit nazicht in voordat de Algemene Vergadering over de werken beslist: een beslissing over vergunde werken zonder het vereiste vergunningstraject te volgen, stelt de VME bloot aan risico's bij controle of bij schade. De syndicus bewaart de toetsingsdocumenten bij het gebouwdossier.
Veelgestelde vragen
- Kan een VME kleine onderhoudswerken aan gemeenschappelijke delen uitvoeren zonder vergunning?
- Ja, voor louter onderhoud en herstellingen die geen wijziging van structuur, volume of bestemming inhouden, is geen stedenbouwkundige vergunning vereist. Twijfel over de scope? Raadpleeg altijd een architect of het Omgevingsloket.
- Is een architect ook verplicht voor energetische renovaties aan gemeenschappelijke delen?
- Dat hangt af van de aard van de ingreep. Dakisolatie via de binnenzijde of het vervangen van een verwarmingsinstallatie zijn doorgaans vergunningvrij en vereisen geen architect. Het vervangen van een dak waarbij de hoogte of de vorm wijzigt, vereist een architect en een vergunning.
- Wat is het verschil tussen een meldingsplichtig werk en een vergunningsplichtig werk?
- Bij meldingsplichtige werken volstaat een melding via het Omgevingsloket zonder volledig vergunningsdossier. De werken kunnen na de melding worden gestart tenzij de overheid de melding weigert. Vergunningsplichtige werken vereisen een volledig aanvraagdossier en de wachttermijn vóór de werken mogen starten.
- Kan een mede-eigenaar zelf werken uitvoeren aan zijn privatief zonder architect?
- Voor interieurwerken die de structuur niet raken is dat doorgaans mogelijk. Maar als de werken de gemeenschappelijke delen, de draagstructuur of de gevels betreffen, zijn regels van toepassing die ook de VME aangaan. Informeer de syndicus vóór de start van de werken.
Deel dit artikel
Vond je dit nuttig? Deel het met je VME, mede-eigenaars, vrienden of familie.
Gerelateerde artikelen
Zonwerende raamfolie in een appartementsgebouw: wat mag je zelf beslissen?
Zonwerende raamfolie lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige oplossing. Een appartement wordt te warm, de zon staat urenlang op het raam en met folie lijkt het comfort snel verbeterd. Geen grote werken, geen buitenunit, geen zware renovatie. Gewoon folie op het glas en klaar.
Ongedierte in de mede-eigendom: wie draagt de kosten van de bestrijding?
Ongedierte in een appartementsgebouw zorgt snel voor discussie over de factuur. De kern is niet wie het eerst meldde, maar waar de plaag vandaan komt: de oorzaak bepaalt of de VME, de eigenaar of de huurder betaalt. Eerst behandelen en de oorzaak laten vaststellen, daarna de kosten correct toewijzen.
Wat betekent het nieuwe conformiteitsattest voor mede-eigenaars en VME's in de praktijk?
Het conformiteitsattest klinkt als één algemeen attest dat bevestigt dat het volledige gebouw in orde is, maar dat klopt niet. Het gaat vooral over de woningkwaliteit van een individuele woning of huurwoning. Toch kan de VME betrokken worden zodra de oorzaak of oplossing in de gemeenschappelijke delen ligt.