Vrijstellingenbesluit vanaf 2026: impact op gevel- en dakwerken en rol van de architect in de VME
De Vlaamse vrijstellingsregeling voor stedenbouwkundige vergunningen wordt bijgestuurd. Gevel- en dakwerken vallen voortaan onder strengere voorwaarden, en een architect blijft verplicht bij ingrijpende ingrepen. VME's die renovaties plannen, moeten hun aanpak aanpassen.
Wat wijzigt er aan het vrijstellingenbesluit voor gevel- en dakwerken?
Het vrijstellingenbesluit bepaalt voor welke werken geen stedenbouwkundige vergunning nodig is. Vanaf 2026 worden de voorwaarden voor gevel- en dakwerken aangescherpt. Werken die vroeger ruimschoots als vrijgesteld werden beschouwd, vereisen nu in meer gevallen een melding of zelfs een volledige vergunning. Dit geldt in het bijzonder voor werken waarbij de buitenvorm, het uitzicht of het materiaalgebruik van het gebouw wijzigt.
Concreet gaat het over dakrenovaties waarbij de hellingsgraad, de dakbedekking of de dakrand verandert, plaatsing van dakvensters of dakkapellen, wijziging van de gevelbekeding of het schilderen van gevels in een afwijkende kleur in bepaalde beschermde zones. Voor dergelijke ingrepen is een architect vereist zodra ze niet langer volledig vrijgesteld zijn.
Hoe passen VME's hun renovatieaanpak aan?
De syndicus legt elk gepland gevel- of dakwerk voor aan een bouwadviseur of architect om te beoordelen welk traject van toepassing is. Het Omgevingsloket laat toe om snel na te gaan of een werk volledig vrijgesteld, meldingsplichtig of vergunningsplichtig is. Bouw de kosten van een architectenopdracht in bij de raming van gevelrenovaties en dakreparaties, ook wanneer de werken eerder als relatief beperkt werden beschouwd.
Voor VME's in een beschermd stadsgebied of een erfgoedzone gelden extra strikte regels. Raadpleeg bij twijfel de lokale omgevingsambtenaar of een erfgoedconsulent vóór de werken worden geagendeerd op de Algemene Vergadering. Een foutief gekozen traject kan leiden tot handhavingsmaatregelen en het verplicht ongedaan maken van uitgevoerde werken.
Veelgestelde vragen
- Welke dakwerken zijn vrijgesteld van vergunning na de bijsturing van het vrijstellingenbesluit?
- Louter herstelwerken zonder wijziging van vorm, materiaal of uiterlijk van het dak blijven doorgaans vrijgesteld. Zodra de hellingsgraad, de dakvorm of het buitenmateriaal wijzigt, moet de vergunningssituatie worden getoetst via het Omgevingsloket.
- Is een architect verplicht voor alle gevelrenovaties in een VME?
- Niet voor louter schilderwerken of kleine herstellingen zonder volumewijziging. Zodra de gevelbekeding wijzigt, de gevelvorm verandert of het werk een architect vereist op basis van de omgevingsregelgeving, is een architectenopdracht verplicht.
- Geldt de bijsturing ook voor werken die al vergund zijn en nog moeten worden uitgevoerd?
- Reeds vergunde werken vallen onder de vergunningstoestand op het moment van de vergunning. De bijsturing geldt voor nieuwe aanvragen en meldingen ingediend vanaf de datum van inwerkingtreding.
- Kan een VME beroep doen op een collectieve vrijstelling voor meerdere gelijke werken?
- Nee. Elke aanvraag of melding is gebouwspecifiek. Een VME met meerdere gelijkaardige gebouwen moet per gebouw de juiste procedure volgen.
Deel dit artikel
Vond je dit nuttig? Deel het met je VME, mede-eigenaars, vrienden of familie.
Gerelateerde artikelen
Zonwerende raamfolie in een appartementsgebouw: wat mag je zelf beslissen?
Zonwerende raamfolie lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige oplossing. Een appartement wordt te warm, de zon staat urenlang op het raam en met folie lijkt het comfort snel verbeterd. Geen grote werken, geen buitenunit, geen zware renovatie. Gewoon folie op het glas en klaar.
Ongedierte in de mede-eigendom: wie draagt de kosten van de bestrijding?
Ongedierte in een appartementsgebouw zorgt snel voor discussie over de factuur. De kern is niet wie het eerst meldde, maar waar de plaag vandaan komt: de oorzaak bepaalt of de VME, de eigenaar of de huurder betaalt. Eerst behandelen en de oorzaak laten vaststellen, daarna de kosten correct toewijzen.
Wat betekent het nieuwe conformiteitsattest voor mede-eigenaars en VME's in de praktijk?
Het conformiteitsattest klinkt als één algemeen attest dat bevestigt dat het volledige gebouw in orde is, maar dat klopt niet. Het gaat vooral over de woningkwaliteit van een individuele woning of huurwoning. Toch kan de VME betrokken worden zodra de oorzaak of oplossing in de gemeenschappelijke delen ligt.