Logiesdecreet en vakantieverhuur in een VME: wat geldt en wat is nog voorstel?

Een toeristisch appartement moet bij Toerisme Vlaanderen worden aangemeld en aan basisnormen voldoen. Er is geen algemene Logiesdecreet-meldplicht aan VME en gemeente teruggevonden; statuten en lokale regels staan apart van het ontwerpdecreet dat op 17 juli 2026 naar het Vlaams Parlement ging.

De vermeende dubbele meldplicht klopt niet

De oude tekst stelde dat een appartement voor vakantieverhuur voortaan bij zowel gemeente als VME moest worden gemeld. In het actuele Vlaamse Logiesdecreet en de officiële uitleg is die algemene dubbele meldplicht niet teruggevonden. De uitbater meldt het toeristische logies aan bij Toerisme Vlaanderen. Gemeente en VME kunnen via andere regels relevant zijn, maar ontvangen niet automatisch op grond van het Logiesdecreet dezelfde formele aanmelding.

Maak dus drie dossiers. Toerisme Vlaanderen behandelt aanmelding en logiesvoorwaarden. De gemeente behandelt onder meer ruimtelijke ordening, eventuele lokale vergunning, belasting en politiereglement. De VME beheert de gedwongen mede-eigendom, concrete gemeenschappelijke delen en haar statuten. Een registratie bij Toerisme Vlaanderen geeft geen vrijstelling van de twee andere kaders. Omgekeerd kan de syndicus niet zelf een logiesregistratie intrekken of een bestuurlijke toerismeboete opleggen.

Wanneer het Logiesdecreet van toepassing is

Wie toeristen tegen betaling laat overnachten in een appartement dat op de toeristische markt wordt aangeboden, valt onder het Vlaamse Logiesdecreet. Dat geldt ook voor tijdelijke of occasionele verhuur via Airbnb, Booking.com of een vergelijkbaar platform. De officiële uitleg noemt aanmelding verplicht zodra het logies wordt uitgebaat of gepromoot. Een enkele nacht per jaar maakt dus geen automatische uitzondering.

Gratis logies en loutere verhuur aan familie of vrienden buiten de toeristische markt vallen volgens Vlaanderen.be buiten dit kader. Ook een gewone langdurige woninghuur is niet alleen door haar duur een toeristisch logies. Kijk naar aanbieden op de toeristische markt, betaling en feitelijk gebruik. Een eigenaar die een klassieke huurovereenkomst telkens per week verlengt voor wisselende bezoekers kan niet uitsluitend op het etiket 'woninghuur' vertrouwen.

Aanmelding verplicht, erkenning vrijwillig

De exploitant of zijn aangestelde meldt de uitbating aan bij Toerisme Vlaanderen, doorgaans via het uitbatersportaal. Het logies krijgt een uniek nummer en komt in het publieke logiesregister. Wijzigingen in capaciteit, type of contactgegevens moeten correct worden bijgehouden. De aanmelding is geen vergunning na voorafgaande totaalcontrole. Toerisme Vlaanderen kan wel controleren en de aanmelding herroepen als het logies niet aan de voorwaarden voldoet.

Een officiële erkenning is volgens Toerisme Vlaanderen vrijwillig. Na controle kan zij voordelen geven, zoals een erkenningsteken, comfortclassificatie of toegang tot bepaalde logiessubsidies. De oude bewering dat ieder vakantieappartement verplicht erkend moet zijn, was dus onjuist. Zonder vrijwillige erkenning blijven verplichte aanmelding en alle openings- en uitbatingsvoorwaarden gelden. Gebruik ook geen beschermde benaming of erkenningsteken zonder aan de specifieke voorwaarden te voldoen.

Negen basisvoorwaarden raken ook het gebouw

De officiële brochure van maart 2026 noemt onder meer aanmelding, een geldig brandveiligheidsattest, proper en onderhouden logies, verzekering voor brand en burgerlijke aansprakelijkheid van logies én uitbating, een toegelaten uitbater, verhuur per minstens één overnachting, eigendomsbewijs of huurovereenkomst die uitbating toestaat, waarheidsgetrouwe informatie en naleving van stedenbouwkundige regels en vergunningen. Daarboven gelden algemene normen voor kamergebonden logies en eventueel specifieke benamingen.

In een appartement kan het brandveiligheidsdossier ook de vluchtweg door inkom, trappenhal en gangen, gemeenschappelijke detectie, branddeuren of technische installaties raken. De exploitant blijft verantwoordelijk voor zijn logiesvoorwaarden; de VME beheert gemeenschappelijke delen volgens basisakte en wet. Laat een brandveiligheidsdeskundige afbakenen welke aanpassing privatief of gemeenschappelijk is. De eigenaar kan niet zonder geldig VME-besluit een branddeur, rookluik of signalisatie in de trappenhal wijzigen.

Basisakte en bestemming eerst lezen

Controleer of de statuten het privatieve kavel als woning, handelsruimte, verblijf of een specifiek ander gebruik bestemmen en of zij toeristische uitbating beperken. De vraag of korte verblijven verenigbaar zijn met de bestemming is juridisch en feitelijk. Een algemene vergadering kan niet via een losse passage in het reglement van interne orde elk zakelijk gebruiksrecht herschrijven. Voor een nieuw verbod of bestemmingswijziging moet de bevoegdheid, meerderheid en proportionaliteit vooraf worden beoordeeld.

Bestaande leefregels over stilte, afval, sluiting van inkomdeuren, lift, fietsenberging en vluchtwegen kunnen wel op bewoners, gasten en leveranciers worden toegepast wanneer ze rechtsgeldig en niet-discriminerend zijn. Richt de handhaving tot de mede-eigenaar en eventueel gekende uitbater, niet tot een anonieme groep toeristen. De syndicus voert besluiten uit en beschermt gemeenschappelijke delen; hij selecteert nooit huurders of gasten en beheert het boekingsplatform van de eigenaar niet.

Lokale regels blijven een apart onderzoek

Het Logiesdecreet vervangt geen omgevingsvergunning of gemeentelijk voorschrift. Een functiewijziging, lokale toeristenbelasting, registratie, brandweertoets of politieregel kan afhankelijk van gemeente en feitelijke uitbating spelen. Vraag de lokale stedenbouwkundige dienst vóór de eerste advertentie om een schriftelijk antwoord op het concrete adres, huidige vergunde functie, capaciteit en geplande gebruik. Een platform dat publicatie technisch toelaat, bevestigt geen stedenbouwkundige legaliteit.

De VME hoeft geen gemeentelijke controle over te nemen, maar kan een eigenaar vragen aan te tonen dat werken aan gemeenschappelijke delen en gebruik van gedeelde voorzieningen rechtmatig zijn. Bij een concreet vermoeden van strijdig gebruik kan zij juridisch advies inwinnen en de bevoegde overheid informeren binnen haar mandaat. Publiceer geen namen of appartementnummers op een publiek prikbord. Beperk persoonsgegevens tot wat nodig is voor dossier en handhaving.

Waar het ontwerpdecreet op 11 augustus 2026 stond

De Vlaamse Regering keurde op 29 mei 2026 opnieuw principieel een voorontwerp goed om registratie en handhaving aan te passen aan Europese Verordening 2024/1028 over kortetermijnverhuurplatformen. Na het advies van de Raad van State volgde op 17 juli 2026 de definitieve goedkeuring door de Vlaamse Regering. De officiële regeringspagina vermeldt betere toegang tot logiesgegevens voor controle- en inspectiediensten en slagkrachtiger optreden tegen logies voor illegale of verboden handelingen. Het ontwerpdecreet werd daarna bij het Vlaams Parlement ingediend. Een definitieve regeringsgoedkeuring en parlementaire indiening zijn nog geen inwerkingtreding.

De officiële samenvatting creëert geen nieuwe algemene VME-meldplicht. Op 11 augustus 2026 moest het ontwerp nog de parlementaire procedure doorlopen. Volg het decreetdossier en de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad voordat u nieuwe plichten als geldend communiceert. Europese platformregistratie kan de zichtbaarheid voor overheden vergroten, maar geeft de VME niet automatisch toegang tot alle uitbaters- of gastgegevens. Werk tot een geldige wijziging met de huidige aanmelding bij Toerisme Vlaanderen, eigen statuten en lokale regels.

Overlast documenteren zonder eigen sanctiestelsel

Registreer datum, uur, plaats en objectieve feiten: nachtelijk lawaai in trappenhal, blokkering van vluchtweg, beschadigde liftdeur, afval in inkom of ongeoorloofde sleuteloverdracht. Vraag waar passend getuigenverklaringen, factuur of camerabeeld volgens privacyregels. Een klacht is nog geen bewijs dat toeristische verhuur de oorzaak is. Geef de eigenaar gelegenheid te reageren en vraag preventieve maatregelen, zoals gastinstructies en een lokaal bereikbaar contact.

Een huishoudelijk reglement schept niet automatisch een boetebevoegdheid voor de syndicus. Laat contractuele sancties en rechtsgrond juridisch toetsen. Bij herhaalde inbreuken kan de VME besluiten om ingebrekestelling, herstelkosten of een gerechtelijke vordering te overwegen. Acute brand- of veiligheidsrisico's horen bij de bevoegde hulp- of inspectiedienst. Houd daarbij het onderscheid tussen toerismehandhaving, lokale openbare orde en privaatrechtelijke mede-eigendom zuiver.

Checklist voor eigenaar en VME

• Controleer basisakte, reglement van mede-eigendom, intern reglement en vergunde bestemming vóór publicatie.
• Meld het logies aan bij Toerisme Vlaanderen en verzamel brandattest, verzekering en bewijs van uitbatingsrecht.
• Vraag gemeente afzonderlijk naar ruimtelijke, fiscale, brandweer- en politieregels voor het adres.
• Leg gebruik van inkom, lift, trappenhal, afvalruimte, sleutels en vluchtwegen duidelijk uit aan gasten.
• Documenteer overlast feitelijk en gebruik alleen bevoegdheden die wet, statuten en geldig VME-besluit geven.

De juiste boodschap aan mede-eigenaars is daardoor minder spectaculair maar juridisch sterker: vakantieverhuur vereist verplichte aanmelding bij Toerisme Vlaanderen en naleving van meerdere parallelle kaders. De VME krijgt geen nieuwe algemene controlefunctie uit het Logiesdecreet. Zij bewaakt haar gemeenschappelijke eigendom en statuten, terwijl eigenaar-uitbater, gemeente en Toerisme Vlaanderen elk hun eigen verantwoordelijkheid houden.