Vrijstelling energieaudit en energieplan voor niet-residentiële gebouwen met EPC NR: wat u moet weten

Een geldig EPC NR kan sinds eind 2025 dubbele rapportering voor een ondernemingsvestiging vermijden. De vrijstelling geldt alleen voor de niet-residentiële gebouwen met een geldig attest dat correct in de VEKA-webapp is opgenomen.

Welke dubbele verplichting wordt vermeden?

Vlaanderen kent energieverplichtingen voor vestigingen van ondernemingen, waaronder in bepaalde gevallen een energieaudit of energieplan. Daarnaast bestaat voor niet-residentiële gebouweenheden het EPC NR. Sinds de regeling uit het Verzamelbesluit Energie en Klimaat kan een geldig EPC NR voorkomen dat hetzelfde niet-residentiële gebouw nogmaals in een energieaudit of energieplan moet worden behandeld. Het gaat dus om afstemming tussen twee kaders, niet om een algemene vrijstelling van alle energie- of renovatieverplichtingen.

De oorspronkelijke korte boodschap dat een recent EPC NR automatisch volstaat, was te ruim. VEKA koppelt de vrijstelling aan een ondernemingsvestiging die onder de audit- of planregels valt, aan geldige EPC's voor de betrokken niet-residentiële gebouwen en aan correcte registratie in de voorziene webapplicatie. Een VME met uitsluitend appartementen hoeft hierdoor niet plots een bedrijfsaudit te organiseren. Een onderneming die een kantoor in mede-eigendom exploiteert, moet haar eigen vestiging en gebouwen wel juist afbakenen.

Toets eerst of een audit of energieplan speelt

De energieaudit- en energieplanplichten richten zich op vestigingen van ondernemingen en hangen onder meer samen met ondernemingsgrootte, finaal energiegebruik en het statuut van de inrichting. VEKA vermeldt voor niet-energie-intensieve ondernemingen bijvoorbeeld een energieaudit voor bepaalde grote ondernemingen en kmo's in afgebakende verbruikscategorieën. De criteria worden per vestiging getoetst. Het totale gemeenschappelijke elektriciteits- en gasverbruik van een appartementsgebouw is daarom niet automatisch het energiegebruik van één onderneming.

Breng de juridische exploitant, het KBO-vestigingsnummer, de activiteiten, energiestromen en gebouwen op de site in kaart. In een gemengd complex kunnen een supermarkt, kantoor, artsenpraktijk, parkingexploitant en VME verschillende entiteiten en vestigingen vormen. De VME beheert gemeenschappelijke delen zoals gevel, dak, inkom, lift, parking en collectieve stookplaats, maar is niet zonder meer exploitant van elke handelsactiviteit. Vraag de betrokken onderneming of energiedeskundige om de toepasselijkheid schriftelijk te motiveren.

Alle niet-residentiële gebouwen van de vestiging tellen

VEKA geeft het voorbeeld van een vestiging met een kantoorgebouw en een industriële productiehal. Als alle gebouwen met niet-residentiële hoofdbestemming een geldig EPC NR hebben, kunnen die kantoorachtige gebouwen buiten audit of energieplan blijven. Het industriële gebouw met het productieproces moet nog wel worden opgenomen. Bestaat de vestiging alleen uit niet-residentiële gebouwen en heeft elk ervan een geldig EPC NR, dan kan voor de vestiging geen afzonderlijke energieaudit of energieplan meer nodig zijn.

Het woord 'alle' is belangrijk. Eén geldig certificaat voor de commerciële plint dekt niet noodzakelijk een tweede kantoorvleugel, sportzaal of afgescheiden gebouweenheid van dezelfde vestiging. Ook parkeer- en opslagzones vragen een correcte gebouw- en bestemmingsafbakening volgens de EPC-regels. Laat een erkend energiedeskundige type D bevestigen op welke gebouweenheden elk attest slaat en vergelijk die afbakening met de vestiging in de energieauditwebapp.

Een EPC NR in het archief activeert niets

De vrijstelling geldt volgens VEKA onder de voorwaarde dat het EPC NR correct wordt opgeladen in de daarvoor voorziene webapplicatie. Alleen een pdf in de map van de syndicus, de Gebouwenpas of de administratie van de huurder bewaren, bewijst dus nog niet dat de onderneming haar rapportering correct heeft aangepast. Bepaal wie voor de vestiging toegang heeft tot de webapp, wie het attest koppelt en wie de bevestiging van succesvolle registratie bewaart.

De VME kan het gebouwattest aan een eigenaar of exploitant bezorgen wanneer daar een geldige basis voor is, maar neemt niet automatisch diens ondernemingsverplichting over. Leg bij een commerciële huurovereenkomst of samenwerking vast wie EPC-opmaak, energiegegevens en webapprapportering opvolgt. Bij een syndicuswissel moeten attesten, bronbestanden en contactgegevens worden overgedragen. Een screenshot zonder datum of vestigingsnummer is zwak bewijs als later een controle volgt.

Geldigheid is maximaal vijf jaar

Een EPC NR is maximaal vijf jaar geldig vanaf de opmaak. Het kan eerder vervallen wanneer de niet-residentiële bestemming van de gebouweenheid wijzigt of een nieuw EPC wordt ingediend. Plan dus niet alleen de wettelijke EPC-deadline, maar ook de vervaldatum per attest en de tijd die nodig is om gebruiksgegevens en bewijs te verzamelen. Als één attest vervalt, kan de voorwaarde dat alle betrokken niet-residentiële gebouwen een geldig EPC hebben tijdelijk doorbroken zijn.

Sinds 1 januari 2026 moet elke grote niet-residentiële gebouweenheid in Vlaanderen over een EPC NR beschikken, los van verkoop of verhuur. Dat bezitsplicht en de vrijstelling samenlopen, betekent niet dat zij identiek zijn. Het EPC kan voor het gebouw verplicht zijn terwijl de exploitant niet onder een energieaudit of energieplan valt. Omgekeerd moet een auditplichtige vestiging de webappvoorwaarde vervullen om het certificaat als vrijstelling te benutten.

EPC NR en EPC Gemeenschappelijke Delen niet verwarren

Een EPC Gemeenschappelijke Delen beschrijft de energetische kenmerken van de gemeenschappelijke gebouwschil en collectieve installaties van een appartementsgebouw. Het is geen EPC NR van een kantoor, winkel of andere niet-residentiële gebouweenheid. Een gemengd gebouw kan beide certificaten nodig hebben, naast residentiële EPC's voor appartementen. Gebruik het certificaatnummer, type, gebouwafbakening en vervaldatum om te voorkomen dat een verkeerd attest in de ondernemingswebapp wordt gebruikt.

De gegevens kunnen elkaar wel ondersteunen. Dakisolatie, gevel, beglazing, collectieve verwarming en zonnepanelen zijn vaak gemeenschappelijke delen en beïnvloeden de niet-residentiële prestaties. Geef de energiedeskundige toegang tot basisakte, plannen, facturen, technische fiches en stookplaats, zonder te veronderstellen dat elke privatieve handelsruimte vrij toegankelijk is. De algemene vergadering beslist over noodzakelijke opdrachten aan de gemeenschappelijke delen volgens de toepasselijke meerderheden en verdeelsleutels.

De vrijstelling schrapt geen renovatiepad

Het EPC NR bevat een energiescore, label en aanbevelingen. De aanbevelingen zijn richtinggevend, maar afzonderlijke renovatieverplichtingen blijven bestaan. Vlaanderen.be vermeldt dat vanaf 2030 elke grote niet-residentiële gebouweenheid minstens label E moet behalen, met eerdere doelstellingen voor bepaalde publieke gebouwen. Een vrijstelling van de audit of het energieplan betekent dus niet dat een slecht label onbeperkt mag blijven bestaan of dat kosteneffectieve maatregelen nooit moeten worden onderzocht.

Gebruik het EPC voor een gezamenlijke routekaart. Scheid maatregelen aan gemeenschappelijke delen, zoals dak, gevel, collectieve leidingen en centrale opwekking, van privatieve verlichting, ventilatie of procesapparatuur. Controleer of industriële processen buiten het EPC blijven maar nog in het energieplan horen. Een VME kan de gebouwmaatregelen coördineren, terwijl iedere onderneming haar eigen exploitatieverplichtingen en financiering behoudt.

Dossiercheck voor syndicus en onderneming

• Bepaal per vestiging exploitant, KBO-nummer, energiegebruik en toepasselijke audit- of planplicht.
• Inventariseer alle niet-residentiële en industriële gebouwen met hoofdbestemming, attestnummer en vervaldatum.
• Controleer dat elk vereist EPC NR de volledige juiste gebouweenheid dekt en nog geldig is.
• Registreer de attesten in de officiële webapp en bewaar ontvangst- of statusbewijs.
• Plan verlenging, renovatiemaatregelen en overdracht van gegevens vóór een attest vervalt.

Laat de eindtoets uitvoeren door iemand die beide kaders kent. Een energiedeskundige type D maakt het EPC NR op, maar de energiedeskundige voor een ondernemingsaudit moet door VEKA worden aanvaard. Dat zijn niet noodzakelijk dezelfde opdracht of persoon. Bij complexe gemengde sites is een korte schriftelijke vraag aan VEKA goedkoper dan achteraf een ontbrekend gebouw, verlopen attest of fout gekoppelde vestiging herstellen.